Błąd medyczny to termin, który budzi niepokój. W mediach słyszymy o przypadkach, gdy człowiek ucierpiał wskutek pomyłki lekarza lub szpitala. Czym dokładnie jest błąd medyczny (zwany też błędem lekarskim), jakie są jego rodzaje i jak pacjent może dochodzić swoich praw? Poniższy poradnik wyjaśnia te kwestie krok po kroku. Dowiesz się, jakie masz prawa, jak dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia za błąd medyczny, jakie dokumenty zebrać oraz jak wygląda postępowanie sądowe. Jeśli potrzebujesz pomocy, wypełnij formularz pozwu o odszkodowanie za błąd medyczny, napisz wiadomość na mail medyczne@sadinternetowy.pl lub zadzwoń bezpośrednio tel.: 513 126 262. - adw. Anna Olesiuk
Błędem medycznym nazywamy postępowanie personelu medycznego sprzeczne z przyjętymi standardami wiedzy, które doprowadziło do wyrządzenia uszczerbku na zdrowiu. Mówiąc prościej, błąd lekarza to sytuacja, w której lekarz lub osoba wykonująca inny zawód medyczny powoduje uszczerbek na zdrowiu wskutek niedbalstwa, zaniedbania albo braku odpowiednich kompetencji. Zgodnie z ustawą o prawach pacjenta oraz niektórymi innymi ustawami regulowane jest zarówno niewłaściwe działanie lub zaniechanie (np. przeprowadzenie zabiegu w niewłaściwy sposób, niezlecenie potrzebnych badań, niewykrycie choroby mimo wyników na nią wskazujących czy odesłanie poszkodowanego pacjenta do domu, mimo objawów wymagających leczenia.
W praktyce każdy przypadek jest inny. Kluczowe jest to, czy doszło do błędu medycznego przez naruszenie obowiązujących standardów leczenia. Nie każde powikłanie czy nieudana terapia – czasem mimo dochowania należytej staranności zdarzają się komplikacje niezawinione przez lekarza. Gdy jednak można wykazać, że postąpił nieprawidłowo, wówczas ponosi odpowiedzialność lekarz za błąd medyczny i i można ubiegać się o odszkodowanie w wysokości satysfakcjonującej chorego.
Polskie prawo dobrze chroni prawa naruszone w wyniku błędu w sztuce lekarskiej. Jeśli podejrzewasz, że w wyniku błędu medycznego poniosłeś straty, masz prawo:
Odpowiedzialność lekarza za popełnione błędy przedawnia się – zazwyczaj po upływie 3 lat od momentu, gdy pacjent dowiedział się o szkodzie (lub od daty ich powstania). Dlatego nie warto zwlekać z podjęciem kroków prawnych. Wniesienie pozwu do sądu przerywa bieg przedawnienia.
W obliczu podejrzenia, że doszło do nieprawidłowości, wiele osób zadaje sobie pytanie: jak udowodnić odpowiedzialność cywilną za błąd lekarski i od czego zacząć? Poniżej przedstawiamy najważniejsze kroki:
Gdy sprawa zakończy się pomyślnie, pacjent może liczyć na różne formy refundacji finansowej. Polskie prawo przewiduje kilka roszczeń, o które poszkodowany może się ubiegać:
Wysokość zasądzanych kwot zależy od okoliczności sprawy. Sąd orzekając bierze pod uwagę m.in. rozmiar cierpień, trwałość skutków zdrowotnych, stopień winy pracowników placówki leczniczej oraz sytuację życiową ofiary. Odszkodowanie za błąd medyczny może wynosić od kilku tysięcy złotych w lżejszych przypadkach do nawet miliona złotych (lub więcej) w najbardziej dramatycznych sytuacjach. Każda sprawa jest jednak indywidualna.
Sprawy odpowiedzialności cywilnej za popełnione błędy medyczne należą do jednych z najbardziej złożonych. Wymagają połączenia wiedzy prawniczej i medycznej, doświadczenia w analizie dowodów oraz umiejętności przekonującego przedstawienia sprawy przed sądem. Samodzielne dochodzenie roszczeń jest możliwe, ale obarczone dużym ryzykiem popełnienia błędów formalnych czy nie udowodnienia winy lekarza. Dlatego większość pacjentów decyduje się powierzyć swoją sprawę profesjonalistom. Doświadczony adwokat aby udowodnić błędy medyczne jest nieoceniony. To trudna i wymagająca dziedzina prawa, dlatego wsparcie specjalisty znacząco zwiększa szanse na sukces.
Doświadczony adwokat od błędów medycznych zna orzecznictwo i specyfikę tego typu postępowań. Będzie wiedział na co zwrócić uwagę w dokumentacji, z jakimi ekspertami się skonsultować, jak sformułować zarzuty i żądania w pozwie. Pomoże również oszacować realną wartość roszczeń – tak abyś nie zaniżył ani nie zawyżył kwoty, której się domagasz. Ponadto kancelaria prawna odciąży Cię od formalności i stresu związanego z kontaktem z przeciwnikiem (szpitalem, ubezpieczycielem, ich pełnomocnikiem) oraz będzie reprezentować Cię na rozprawach.
Kwestię kosztów zawsze ustalamy z góry i w sposób zrozumiały dla klienta. W sprawach o odpowiedzialność za błąd medyczny preferujemy model wynagrodzenia prowizyjnego (success fee) (9% odzyskanej wysokości odszkodowania z odsetkami), czyli wynagrodzenie zależne od sukcesu. Prowizja może zostać również ustalana indywidualnie w umowie. Taki model motywuje nas do maksymalnej skuteczności i chroni Cię przed nadmiernymi wydatkami w razie niepowodzenia sprawy.
Dodatkowo są inne formy rozliczeń – np. opłata za sporządzenie pozwu lub częściowe rozliczenie godzinowe połączone z obniżoną premią za sukces, bądź płatności ratalne dostosowane do Twoich możliwości. Staramy się dopasować warunki finansowe do sytuacji klienta, tak aby pomoc profesjonalnego prawnika była dostępna bez nadmiernego obciążenia.
Koszty sądowe i opinie biegłych: W przypadku spraw sądowych należy liczyć się z opłatą sądową od pozwu (w sprawach o błędy medyczne wynosi ona 5% wartości roszczenia, chyba że są podstawy do zwolnienia z kosztów) oraz z kosztami opinii biegłych. Nasz zespół doradza, jak minimalizować te koszty – np. wnioskujemy o zwolnienie z opłaty sądowej, jeśli sytuacja finansowa na to pozwala, oraz skrupulatnie przygotowujemy wnioski dowodowe, by uniknąć konieczności dodatkowych kosztownych opinii. Warto pamiętać, że większość kosztów procesu pokrywa strona przegrana, więc w przypadku wygranej odzyskasz m.in. opłatę sądową, a także wydatki na biegłych poniesione w toku sprawy. Dbamy o to, by na końcu procesu saldo finansowe było dla Ciebie jak najbardziej korzystne.
Sprawy o błąd medyczny należą do jednych z najtrudniejszych, ponieważ wymagają specjalistycznej wiedzy medycznej i prawniczej. Kluczowe znaczenie ma opinia biegłego oraz zgromadzona dokumentacja – to na ich podstawie sąd ocenia, czy doszło do błędu w lekarskiego. Poniżej wymieniamy najważniejsze środki dowodowe, które wykorzystujemy, aby zbudować mocny przypadek:
Podsumowując, sukces w sprawie o błąd medyczny opiera się na rzetelnej bazie dowodowej. Bardzo ważna jest kompletna dokumentacja medyczna, zeznania świadków oraz opinia biegłego – te elementy w połączeniu z profesjonalnie przygotowanym pozwem dają największe szanse na wygraną. Dzięki nam masz pewność, że żaden istotny dowód nie zostanie pominięty, a Twoje prawa będą należycie chronione.
Nie zwlekaj z podjęciem działania – im szybciej zgłosisz się po pomoc, tym łatwiej zabezpieczyć dowody i uzyskać odszkodowanie za błąd w sztuce lekarskiej. Skontaktuj się z nami już dziś w wygodny dla Ciebie sposób. Możesz skonsultować swoją sprawę bezpłatnie – wypełnij krótki formularz na naszej stronie lub zadzwoń, a nasz ekspert przeanalizuje Twoją sytuację i doradzi najlepsze rozwiązania.
Procedura jest prosta: opisz nam krótko, na czym polegał potencjalny błąd medyczny, a my ocenimy, jakie kroki można podjąć. Zgłoś błąd medyczny online poprzez platformę sadinternetowy.pl – to pozwoli Ci uzyskać rzetelną informację, czy przysługuje Ci odszkodowanie. Gwarantujemy pełną poufność i zrozumienie dla Twojej sprawy.
Jeśli zdecydujesz się powierzyć nam prowadzenie swojej sprawy, natychmiast przystąpimy do działania: pomożemy zebrać brakujące dokumenty, przygotujemy niezbędne pisma i będziemy reprezentować Cię aż do prawomocnego zakończenia postępowania. Pamiętaj, że lekarze i szpitale mają obowiązkowe ubezpieczenie – nie bój się złożyć pozwu w sądzie, bo odszkodowanie wypłaci ubezpieczyciel, a nie lekarz. Masz pełne prawo domagać się pieniędzy za wyrządzoną Ci krzywdę.
Skorzystaj z naszego doświadczenia – klienci w całej Polsce zaufały już nam. Teraz również Ty możesz do nich dołączyć. Walczymy o najwyższe możliwe kwoty odszkodowań w ramach prawa i zadośćuczynień, aby zapewnić Ci środki na powrót do zdrowia i zadośćuczynienie za cierpienie.
Skontaktuj się z nami: Nie ryzykuj przedawnienia odpowiedzialności cywilnej lekarza, a więc swojego roszczenia. Uzyskaj fachową pomoc prawną i zacznij walczyć o swoje odszkodowanie już teraz. Wypełnij formularz pozwu, napisz wiadomość na adres medyczne@sadinternetowy.pl lub zadzwoń tel.: 513 126 262 – oddzwonię i przeprowadzę Cię przez kolejne kroki. Zawalczę o należne Ci pieniądze.
Adwokat Anna Olesiuk
Sprawy dotyczące błędów w sztuce lekarskiej, takich jak zakażenia szpitalne, powikłania pooperacyjne, zabiegi dentystyczne, przy poprawianiu urody czy niewłaściwa diagnoza, wymagają szczególnej wiedzy z pogranicza prawa i medycyny. Adwokat Anna Emilia Olesiuk posiada wieloletnie doświadczenie w tym obszarze, co potwierdza fakt, że od 2007 roku prowadzi autorskie szkolenia dla lekarzy z zakresu praw pacjenta i odpowiedzialności medycznej. Poniższy, zanonimizowany pozew stanowi autentyczne studium przypadku, które krok po kroku obrazuje, jak kompleksowo zabezpieczamy interesy poszkodowanego pacjenta. W tego typu sprawach walczymy nie tylko o najwyższe zadośćuczynienie za doznany ból i krzywdę, ale również o pełne odszkodowanie pokrywające koszty prywatnego leczenia oraz rentę wyrównawczą. Doskonale wiemy, jak wnieść o zabezpieczenie roszczeń na czas trwania długiego procesu i udowodnić uchybienia organizacyjne placówki medycznej, zdejmując z Ciebie ciężar walki z placówką leczniczą. Aby maksymalnie ułatwić Ci dochodzenie sprawiedliwości, nasze usługi są w pełni zintegrowane z systemem platformy sadinternetowy.pl. Wystarczy, że opiszesz swoją sprawę swoimi słowami za pośrednictwem bezpłatnego Asystenta AI, który nie wymaga od Ciebie znajomości prawniczych paragrafów. Nasz inteligentny system błyskawicznie przeanalizuje zgłoszenie, a zaufani specjaliści, tacy jak mec. Olesiuk, przygotują precyzyjną wycenę i bezpieczną strategię procesową. Przeczytaj poniższy dokument, aby przekonać się o naszej eksperckiej wiedzy, a następnie skorzystaj z bezpłatnej wyceny sprawy, by powierzyć swoją sprawę w pewne ręce.
Poniższy pozew o zapłatę zabłąd lekarski przygotowała adw. Anna Olesiuk. Sprawa dotyczyła ciężkich powikłań pooperacyjnych (przetoka jelitowa, sepsa) i błędu w sztuce lekarskiej. Pokazujemy, jak kompleksowo zabezpieczamy interesy pacjenta, walcząc nie tylko o zadośćuczynienie, ale i o rentę oraz pokrycie kosztów prywatnego leczenia.
.... reprezentowany przez adw. Annę Emilię Olesiuk
ul. Liniarskiego 5/16, 15-420 Białystok
Pozwany:
……………………………………………
Wartość przedmiotu sporu: 294 400 zł
(225 000 zł + 25 000 zł + 12 × 3 700 zł = 294 400 zł;
wartość roszczenia o rentę przyjęta za 1 rok – art. 22 k.p.c.)
POZEW O ZAPŁATĘ ODSZKODOWANIA ZA BŁĄD MEDYCZNY
wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa
Nniejszym, działając w imieniu strony powodowej — …………………., na podstawie pełnomocnictwa, którego uwierzytelnioną kserokopię przedkładam w załączeniu wnoszę o:
zasądzenie od pozwanego…… na rzecz powoda…… kwoty 225 000 zł (słownie: dwieście dwadzieścia pięć tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (bóle, cierpienia fizyczne i psychiczne) wynikłą z błędu medycznego i powikłań leczenia chirurgicznego, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 25 000 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych) tytułem odszkodowania za poniesione koszty leczenia, zakupu leków i materiałów opatrunkowych, dojazdów do placówek medycznych oraz opieki i rehabilitacji po leczeniu, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda comiesięcznej renty wyrównawczej w kwocie po 3 700 zł (słownie: trzy tysiące siedemset złotych) z tytułu zwiększonych potrzeb oraz utraty przez powoda częściowej zdolności do pracy zarobkowej, płatnej z góry do 10. dnia każdego miesiąca (poczynając od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wniesiono pozew), wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat renty.
ustalenie odpowiedzialności pozwanego …… na przyszłość za mogące ujawnić się w przyszłości skutki zdarzenia medycznego opisanego w pozwie, w szczególności za przyszłe pogorszenie stanu zdrowia powoda lub powstanie dalszych szkód wynikłych z przebiegu leczenia powoda w pozwanym Szpitalu.
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według stawki maksymalnej oraz kwoty 17 zł opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.
dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów tj. dokumentacji medycznej, w tym w szczególności:
kart informacyjnych leczenia szpitalnego w okresach: …
protokołów operacyjnych z …..oraz kolejnych reoperacji,
kart znieczulenia, kart obserwacji pooperacyjnej, kart pielęgniarskich, zgód na udzielane świadczenia zdrowotne,
pełnej dokumentacji dotyczącej leczenia przetoki jelitowej, rozejścia rany i ewentracji,
wyników badań obrazowych (TK) z dnia…..wraz z nagraniem na płycie CD oraz opisów,
wyników badań laboratoryjnych w tym mikrobiologicznych (posiewy/antybiogramy),
zaleceń wypisowych i dokumentacji poradni specjalistycznej w okresie ……
Jednocześnie wnoszę o zobowiązanie pozwanego do złożenia pełnej dokumentacji w oryginale/uwierzytelnionych odpisach, w zakresie niewydanym powodowi.
dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
przesłuchania powoda ……….. w charakterze strony (art. 299 k.p.c.) na okoliczność przebiegu leczenia w …….. prowadzonym przez pozwanego, odczuwanych dolegliwości, rodzajów udzielonych świadczeń zdrowotnych i ich skutków dla powoda, wydatków ponoszonych przez niego w związku z leczeniem, rozmiaru cierpień, wpływu zdarzenia na życie osobiste i rodzinne oraz bieżących potrzeb życiowych.
przesłuchania świadków:
……..
……
…..
…..
…….
na okoliczność przebiegu leczenia powoda w Szpitalu prowadzonym przez pozwanego, rodzajów udzielonych świadczeń zdrowotnych i ich skutków dla powoda, odczuwanych dolegliwości, zakresu opieki nad powodem po operacjach, wydatków powoda ponoszonych w związku z leczeniem, rozmiaru cierpień, wpływu zdarzenia na jego życie osobiste i rodzinne oraz bieżących potrzeb życiowych.
dopuszczenie dowodu z opinii biegłych specjalistów z dziedziny:
z zakresu chirurgii ogólnej – na okoliczność czy postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne (w tym zabiegi operacyjne i prowadzenie pooperacyjne) było zgodne z aktualną wiedzą medyczną i należytą starannością; czy doszło do błędu technicznego/diagnostycznego/organizacyjnego; jaki jest związek przyczynowy między postępowaniem leczniczym a przetoką jelitową, rozejściem rany, koniecznością reoperacji oraz przepukliną pooperacyjną; jaki trwały jest uszczerbek i rokowania;
z zakresu chorób zakaźnych / epidemiologii szpitalnej – na okoliczność czy wystąpiło zakażenie związane z opieką zdrowotną; czy postępowanie z cewnikiem centralnym i profilaktyka zakażeń odpowiadały standardom; czy „sepsa od cewnika centralnego” oraz wyniki posiewów wskazują na uchybienia; ustalenia źródła zakażenia bakterią Escherichia coli ESBL oraz sepsy, a w szczególności czy do zakażenia doszło w warunkach szpitalnych na skutek niedochowania reżimu sanitarnego
z zakresu psychiatrii (ew. psychologii klinicznej pomocniczo) – na okoliczność czy doszło do rozstroju zdrowia psychicznego (np. zaburzenia lękowo-depresyjne/PTSD), czas trwania, wpływ na funkcjonowanie, konieczność leczenia i koszty;
dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia powoda o stanie majątkowym i rodzinnym na okoliczność jego sytuacji materialnej.
dopuszczenie dowodu z wezwania do zapłaty wraz z potwierdzeniem dowodu nadania i odbioru na okoliczność próby ugodowego zakończenia sporu oraz daty wymagalności roszczenia ……..
udzielenie zabezpieczenia roszczenia o rentę na czas trwania procesu poprzez zobowiązanie pozwanego do zapłaty na rzecz powoda kwoty 3 700 zł miesięcznie, płatnej z góry do 10. dnia każdego miesiąca, poczynając od miesiąca następującego po wniesieniu pozwu wraz z wnioskiem o zabezpieczenie, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie zwłoki w płatności którejkolwiek raty (art. 730 § 1 k.p.c., art. 730¹ § 1 k.p.c., art. 753¹ § 1 pkt 1 k.p.c.)
zobowiązanie pozwanego do przedłożenia "Rejestru zakażeń szpitalnych oddziału chirurgii za okres pobytu powoda" oraz "Raportów czystości mikrobiologicznej sal operacyjnych i zabiegowych"
zobowiązanie pozwanego do wskazania ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej oraz numeru polisy, a w przypadku ich ujawnienia – wezwanie ubezpieczyciela do udziału w sprawie.
zwolnienie powoda od ponoszenia kosztów sądowych w całości gdyż jest osobą ubogą i nie może ich ponieść bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Informacja o mediacji
Powód podjął próbę polubownego załatwienia sporu. Do pozwanego skierowano wcześniej wezwanie do zapłaty (załączeniu), choć ze względu na ciągły charakter szkody brak jest pełnego wskazania rozmiaru kosztów na niniejszym etapie (roszczenia wyliczone szacunkowo, mogą zostać doprecyzowane w toku postępowania).
UZASADNIENIE
WNIOSKU O ZABEZPIECZENIE POWÓDZTWA
Zgodnie z treścią art. 730 § 1 k.p.c. w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez Sąd można żądać udzielenia zabezpieczenia. Zgodnie z art. 753 (1) § 1 pkt 1 k.p.c. w sprawach o zapłatę zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty uprawnionemu okresowo określonej sumy pieniężnej. W sprawach tych podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. W art. 753 (1) § 1 pkt 1 k.p.c. unormowano szczególne zabezpieczenie roszczeń rentowych, które ma charakter zabezpieczenia nowacyjnego i polega na stworzeniu na czas trwania procesu nowej prowizorycznej sytuacji, w której obowiązany zobowiązany jest do zapłaty okresowo pewnej sumy pieniężnej. Celem zabezpieczenia w tym przypadku nie jest zapewnienie egzekucyjnego wykonania przyszłego wyroku, lecz natychmiastowe dostarczanie uprawnionemu środków utrzymania. W tym zakresie zabezpieczenie prowadzi do (prowizorycznego) zaspokojenia uprawnionego.
Uprawdopodobnienie roszczenia wynika z dokumentacji leczenia szpitalnego i przebiegu hospitalizacji, w tym rozpoznania przetoki jelitowej oraz ciężkich powikłań (m.in. sepsa od cewnika centralnego, zakażenie rany, niedożywienie, zaburzenia psychiczne), co uzasadnia stałe zwiększone potrzeby i koszty leczenia.
Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia wynika z konieczności bieżącego finansowania leczenia, opatrunków, diety i dojazdów, których powód nie jest w stanie pokrywać z bieżących świadczeń.
Średniomiesięczny koszt utrzymania powoda oscyluje w kwocie ok. 5000 zł miesięcznie, stąd żądanie powoda o zabezpieczenie usprawiedliwionych i koniecznych wydatków kwotą 3 700,00 zł miesięcznie. Koszt utrzymania powoda został szczegółowo opisany na dalszych stronach niniejszego pozwu, a w tym miejscy nie ma potrzeby jego powielenia.
Biorąc pod uwagę powyższe, niniejszy wiosek jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie.
UZASADNIENIE
PETITUM POZWU
Powód …….. jest osobą dotkniętą szeregiem powikłań po leczeniu operacyjnym przebytym w pozwanym ……..
W dniu ……. r. powód został przyjęty do …….. z objawami ostrej niedrożności przewodu pokarmowego (niedrożność z zadzierzgnięcia na tle zrostów). Następnego dnia, ………., wykonano u powoda zabieg operacyjny – laparotomię celem uwolnienia zrostów jelitowych powodujących niedrożność. Zabieg operacyjny przeprowadzony …….. polegał na rozcięciu powłok brzusznych i rozpreparowaniu zrostów blokujących pasaż jelitowy. Początkowo wydawało się, że zabieg przebiegł pomyślnie – przywrócono pasaż jelit. Jednakże już w przebiegu pooperacyjnym w szpitalu wystąpiło częściowe rozejście się rany pooperacyjnej, wymagające ponownego szycia powłok na bloku operacyjnym. Powód doznał więc powikłania w postaci rozejścia (dehiscencji) rany po laparotomii. Rana została ponownie zszyta, a po kilku dniach – w dniu …… r. – powoda wypisano ze …… do domu, z zaleceniami kontroli w poradni chirurgicznej za 5–7 dni oraz noszenia pasa brzusznego (celem zapobieżenia przepuklinie pooperacyjnej). Przy wypisie stan powoda określono jako „dobry”, choć istniały już przesłanki sugerujące ryzyko dalszych komplikacji (m.in. powód wciąż miał świeżo zszytą ranę po rozejściu, wymagał antybiotykoterapii – zalecono m.in. ….. i …….– a w wynikach badań odnotowano wysoki stan zapalny).
Niestety w kilka dni po wypisaniu do domu stan powoda gwałtownie się pogorszył. ……… r. (czyli zaledwie 6 dni od poprzedniego wypisu) powód ponownie trafił na oddział chirurgiczny pozwanego ……– tym razem w stanie ostrego zagrożenia zdrowia. Powodem ponownej hospitalizacji był wyciek treści jelitowej z rany pooperacyjnej – doszło zatem do powstania przetoki jelitowo-skórnej w obrębie świeżej rany po laparotomii. Innymi słowy, zawartość jelit zaczęła wydobywać się na zewnątrz przez ranę brzucha. Ten stan zagrażał życiu powoda (ryzyko rozwinięcia się rozległego zakażenia, sepsy, odwodnienia itd.). Przy przyjęciu …… r. odnotowano wyciek treści z rany po laparotomii, co stanowiło podstawę rozpoznania przetoki jelitowej. W karcie informacyjnej z hospitalizacji …… r. wskazano m.in. przetokę jelitową (K63.2) oraz opisowo ciężkie powikłania, w tym „sepsę od cewnika centralnego”, zakażenie głębokie rany i nosicielstwo ESBL, a nawet epizod depresyjny (zespół stresu pourazowego PTSD). Powyższe wskazuje, że stan zdrowia powoda w trakcie tej drugiej hospitalizacji był bardzo ciężki i wieloaspektowy. Sekwencja zdarzeń (operacja -> rozejście -> kałowe zapalenie otrzewnej) w tak krótkim czasie u pacjenta, który miał jedynie uwolnienie zrostów, stanowi dowód na błąd techniczny operatora lub błąd w nadzorze pooperacyjnym.
Podczas pobytu powoda w……. r. wykonano w sumie trzy kolejne zabiegi operacyjne ratujące życie i mające na celu opanowanie powikłań po pierwszej operacji:
Pierwsza reoperacja …….) – Laparotomia rewizyjna, podczas której stwierdzono perforację jelita cienkiego (najpewniej w miejscu zespolenia lub w miejscu uszkodzonym w trakcie poprzedniej operacji) i zaszyto miejsce perforacji celem opanowania wycieku treści jelitowej. Zabieg ten nie zlikwidował jednak całkowicie problemu przetoki – po zszyciu perforacji nadal utrzymywały się objawy nieszczelności zespolenia/przetoki.
Druga reoperacja (kilka dni później ……) – Z uwagi na utrzymującą się przetokę chorego poddano kolejnej operacji. W trakcie tego zabiegu wycięto dwie pętle jelita cienkiego objęte procesem zapalnym i zrostami oraz dokonano wyłonienia jelita na zewnątrz na drenie przez powłoki brzuszne. Z opisu wynika, że chirurgicznie wyprowadzono fragment jelita (prawdopodobnie końcowy odcinek ileum) tworząc coś w rodzaju przetoki lub stomii na powierzchni brzucha – jelito zostało zaszyte wokół dren-u (tzw. „ileostomia na drenie”). Ten zabieg miał na celu zdrenowanie treści jelitowej na zewnątrz w kontrolowany sposób, aby odciążyć zespolenie i umożliwić jego wygojenie.
Trzecia reoperacja …..) – Już następnej doby doszło jednak u powoda do powikłania w postaci ewentracji (wytrzewienia) – ponownego rozejścia powłok brzusznych. Częściowo jelita zaczęły wydostawać się przez niezagojoną ranę. W trybie nagłym wykonano zatem kolejną laparotomię, podczas której ponownie zszyto powłoki brzuszne (zamknięto rozejście) oraz usunięto dren z wyłonionej wcześniej ileostomii. W praktyce oznacza to, że starano się zamknąć powłoki, a wyłonione jelito prawdopodobnie pozostawiono już bez drenu (być może tworząc normalną przetokę skórno-jelitową).
Po tych trzech operacjach powód pozostał hospitalizowany jeszcze przez ponad miesiąc (łącznie pobyt trwał od…..czyli …. dni). W tym czasie walczono z licznymi komplikacjami stanu powoda: wystąpiło między innymi przejściowe krwawienie z ileostomii, był w stanie niedożywienia, w związku z czym włączono żywienie pozajelitowe (TPN) przez wkłucie centralne. Niestety po krótkim czasie doszło do zakażenia linii centralnej – wystąpiła sepsa od cewnika centralnego, co zmusiło lekarzy do usunięcia cewnika i leczenia antybiotykami. Badania laboratoryjne przy przyjęciu wykazały CRP na poziomie ….. mg/l. Za odpowiedzialnością …. przemawia wynik badania mikrobiologicznego z dnia …. r., który wykazał w wymazie z odbytu …… obecność bakterii Escherichia coli szczep ESBL (+). Stwierdzenie nosicielstwa ESBL w przewodzie pokarmowym oraz opis „sepsy od cewnika centralnego” wskazują na istotny problem zakaźny w toku hospitalizacji i wymagają oceny biegłego z zakresu chorób zakaźnych/epidemiologii szpitalnej w kontekście dochowania reżimu sanitarnego i zasad postępowania z cewnikiem centralnym. Na tę okoliczność powód wnosi o zobowiązanie pozwanego do złożenia: protokołów założenia i pielęgnacji cewnika centralnego, kart obserwacji i zleceń, wyników posiewów, kart zakażeń szpitalnych oraz dokumentacji …… dotyczącej powoda
W toku dalszego leczenia u pacjenta w dolnej części rany brzucha utrzymywało się masywne ropienie (zakażenie głębokie rany). Powikłaniem unieruchomienia i ogólnego stanu była infekcja płuc – zapalenie płuc, uwidocznione w RTG klatki piersiowej. Ze względu na długotrwałe leczenie i traumatyczne doświadczenia psychiczne u …… rozpoznano epizod depresyjny i zespół stresu pourazowego (PTSD) wywołany świadomością kałowego zapalenia otrzewnej. Pacjent dosłownie "gnił od środka". Naruszyło to również jego godności poprzez wielomiesięczne funkcjonowanie z otwartą, cuchnącą przetoką kałową dlatego zlecono konsultację psychiatryczną oraz włączono lek przeciwdepresyjny (Asentra – sertralina).
Powód wymagał stałej opieki personelu, pomocy w podstawowych czynnościach, miał założony cewnik, dreny, przez dłuższy czas nie przyjmował pokarmów doustnie (żywienie dożylne), a następnie stopniowo przechodził na dietę doustną pod ścisłym nadzorem.
Ostatecznie w dniu …… r. powód został wypisany do domu pod opiekę rodziny. W epikryzie końcowej stwierdzono, iż pacjent jest w stanie „dość dobrym ogólnym i miejscowym”, aczkolwiek wciąż z licznymi problemami. Przy wypisie zalecono m.in. lekkostrawną dietę cukrzycową (powód ma cukrzycę typu ….., preparat odżywczy ,,,, 1x dziennie, ćwiczenia oddechowe, codzienną dezynfekcję rany (.......), kontrolę w poradni chirurgicznej za 2–3 dni, konsultację psychiatryczną ambulatoryjnie, unikanie dźwigania przez pół roku, noszenie pasa brzusznego, stałą opiekę lekarza rodzinnego, kontrole obrazowe (USG, RTG) za 2 tygodnie, kontrole glikemii itd.. Zwolnienie lekarskie powoda przedłużono aż do …… (co sugeruje, że spodziewano się długiej niezdolności do pracy). Przy wypisie rana pooperacyjna była częściowo wygojona, ale istniało duże ryzyko powstania przepukliny pooperacyjnej (rozejście się powięzi) – stąd nakaz pasa brzusznego. Co istotne, powód wciąż miał czynną przetokę jelitową: w dokumentacji przy przyjęciu w ….. r. odnotowano, że od czasu operacji z ….. u pacjenta utrzymywała się przetoka jelita cienkiego w prawym śródbrzuszu.
Po październiku …..r. powód pozostawał pod stałą opieką poradni chirurgicznej pozwanego …. oraz lekarza rodzinnego. W okresie od …. do …… r. powód wielokrotnie zgłaszał się na wizyty kontrolne i opatrunki do poradni (co wynika z kart porad ambulatoryjnych z lat ……, dołączonych do pozwu). Utrzymywała się czynna przetoka jelitowo-skórna w prawej dolnej części brzucha – z okresowym wyciekiem treści, wymagającym zakładania opatrunków chłonnych. Powód musiał stosować specjalną dietę (by zmniejszyć ilość wydzieliny z przetoki), przyjmować leki (m.in. przeciwcukrzycowe, antybiotyki przy nadkażeniach rany, leki przeciwbólowe i uspokajające). W okolicy brzucha powoda stopniowo rozwinęła się także przepuklina brzuszna związana z osłabieniem powłok (jak wynika z badań obrazowych opisanych niżej). W tym okresie powód w praktyce nie odzyskał pełni sił – niezdolność do pracy przedłużała się, wymagał pomocy bliskich (żony) w podstawowych czynnościach życia codziennego, pozostawał w złym stanie psychicznym (leczony farmakologicznie na depresję).
Kolejna hospitalizacja –.......r.: Po ponad roku życia z przetoką, zdecydowano się na próbę definitywnego zamknięcia przetoki. Powód został skierowany pilnie (cito) do szpitala na leczenie przetoki. W skierowaniu z poradni (z ……r.) wskazano rozpoznanie K63.2 przetoka jelitowa oraz odnotowano, że “w …….2 operacja niedrożności z resekcją j. cienkiego; utrzymująca się czynna przetoka od tego czasu”. Powód został przyjęty na …… w dniu …… r.. Plan leczenia zakładał postępowanie zachowawcze mające na celu zamknięcie przetoki (bez kolejnej operacji). W oddziale wykonano specjalistyczne badanie kontrastowe – fistulografię, która uwidoczniła połączenie przetoki z jelitem cienkim. Następnie zastosowano u powoda ścisłą dietę (głodówkę) oraz ponownie żywienie pozajelitowe i intensywną płynoterapię, aby odciążyć przewód pokarmowy i dać szansę zarośnięcia przetoki. W kolejnych dniach obserwowano stopniowe zmniejszanie się ilości treści wydobywającej się z przetoki. Ostatecznie wyciek ustał całkowicie – co oznaczało zamknięcie się przetoki. W związku z tym przywrócono żywienie doustne (dieta lekkostrawna, ubogoresztkowa) i zaobserwowano dobrą tolerancję pokarmów. Powód zaczął przyjmować posiłki bez nawrotu przecieku. W stanie ogólnym i miejscowym określonym jako dobry został wypisany do domu w dniu …… r., z zaleceniami utrzymania lekkostrawnej diety, kontroli w poradni za 7–10 dni oraz standardowej higieny okolicy po przetoce. Wydawało się zatem, że długa rekonwalescencja przyniosła efekt – przetoka została zamknięta i powód miał szansę na powolny powrót do zdrowia.
Aktualny stan zdrowia powoda …..) i dalsze leczenie: Pomimo czasowego zamknięcia przetoki pod koniec …. r., u powoda utrzymują się trwałe następstwa przebytego leczenia. Przede wszystkim występuje rozległy ubytek w powłokach brzusznych w kresie białej (częściowo nieciągłość mięśni i rozstęp na długości ok. 15 cm) oraz mniejsze ubytki po stronie prawej – skutkuje to przepukliną pooperacyjną (brzuszną), przez którą uwypuklają się pętle jelitowe pod skórę. Powód nosi pas brzuszny, jednak docelowo prawdopodobnie konieczna będzie operacja rekonstrukcji powłok z użyciem siatki (jednak ze względu na przebyty zakażony materiał biologiczny i nosicielstwo bakterii ESBL taka operacja wymaga ostrożności i specjalistycznego ośrodka). Co więcej, istnieją dowody, że przetoka jelitowo-skórna może nie być całkowicie wyeliminowana. Badanie TK jamy brzusznej wykonane już po teoretycznym zamknięciu przetoki (TK z 14.01.2025 r., opis z 17.01.2025 r.) wykazało obecność tubularnego kanału od powierzchni skóry do jelita w prawej okolicy śródbrzusza, o szerokości ~23 mm, z pęcherzykami gazu – co obrazuje przetokę jelitowo-skórną lub przynajmniej jej pozostałość. Kanał ten sięga do pętli jelita krętego (ileum) uwidocznionej tuż pod powłokami. Ponadto TK potwierdziło dużą przepuklinę w linii pośrodkowej (rozejście kresy białej na 15 cm, z uwypukleniem zawartości na ok. 5,5 cm poza obręb brzucha) oraz kilka mniejszych ubytków w powięzi po stronie prawej z uwypuklaniem jelita cienkiego. Obraz TK wskazuje też na zmiany bliznowate w tkance podskórnej i pasmo łączące z powierzchnią skóry – co najpewniej odpowiada drodze przetoki, nawet jeśli aktualnie nie jest ona jawnie czynna (może to być tzw. przetoka o wysokim ryzyku wznowy).
Zatem stan powoda na koniec ….. r. i w roku …. pozostaje nie w pełni wyleczony. Powód wymaga dalszej opieki lekarskiej i najprawdopodobniej kolejnych zabiegów operacyjnych: operacji odtworzenia powłok brzusznych (zamknięcia przepukliny przy pomocy siatki) oraz ewentualnie resekcji i rekonstrukcji fragmentu jelita w miejscu przetoki (aby trwale zlikwidować patologiczne połączenie ze skórą). Powyższe zabiegi wiążą się z istotnym ryzykiem i kosztami, dlatego nie zostały jeszcze przeprowadzone. Powód ma obecnie … lat (urodzony w ….. r.) i obciążony jest chorobami przewlekłymi (cukrzyca, nadciśnienie, stan po sepsie), co czyni każdą kolejną operację ryzykowną. Niemniej, brak dalszego leczenia grozi utrwaleniem inwalidztwa powoda – niezaleczone przetoka i przepuklina mogą prowadzić do kolejnych stanów nagłych (niedrożność, uwięźnięcie przepukliny, nawrót zakażeń).
Skutki zdarzenia dla powoda: Przed opisanym ciągiem zdarzeń zdrowotnych powód….. funkcjonował normalnie, pomimo swoich ….. lat był osobą stosunkowo samodzielną, prowadzącą aktywne życie w ramach możliwości zdrowotnych. Miał plany kontynuowania aktywności zawodowej. Był osobą rodzinną, samodzielnie radzącą sobie z codziennymi czynnościami.
Cała seria komplikacji po operacji we …. r. całkowicie zmieniła życie powoda:
Powód doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu fizycznym: utracił pewien odcinek jelita cienkiego (dwie pętle zostały resekowane podczas reoperacji), ma osłabione powłoki brzuszne (przepuklina pooperacyjna, blizny na całej długości brzucha), utrzymuje się u niego stan ogólnego wyniszczenia i osłabienia (przeszedł sepsę, długotrwałe niedożywienie, anemię). Jego układ odpornościowy jest osłabiony, stał się nosicielem bakterii ESBL w przewodzie pokarmowym (co jest następstwem długotrwałej hospitalizacji i antybiotykoterapii – zakażenie szpitalne). Wymaga stałego leczenia cukrzycy i nadciśnienia, które to choroby uległy zaostrzeniu wskutek przebytych stresów i infekcji.
Powód cierpiał i nadal cierpi na ból – zarówno w trakcie kolejnych operacji (rany pooperacyjne, dreny, zabiegi), jak i przewlekle (ból przewlekły w okolicy brzucha wskutek zrostów i blizn, okresowe bóle przepuklinowe, dolegliwości ze strony układu pokarmowego). Musiał długo przyjmować leki przeciwbólowe. Cierpienia fizyczne były szczególnie intensywne podczas pobytów w szpitalu, zwłaszcza przy powikłaniach takich jak rozejście rany (wytrzewienie – skrajnie dramatyczna sytuacja), czy zakażenia (sepsa z wysoką gorączką, dreszczami). Do dziś powód odczuwa ograniczenia – nie może podnosić ciężkich przedmiotów, każdy większy wysiłek grozi bólem i powiększeniem przepukliny.
Powód doznał ogromnych cierpień psychicznych. Trauma związana z wyciekiem treści jelitowej przez ranę, kolejnymi operacjami i bliskim obcowaniu ze śmiercią (sepsa jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia) wywołała u niego zaburzenia psychiczne. Zdiagnozowano u powoda depresję – musiał rozpocząć leczenie psychiatryczne, przyjmować leki antydepresyjne, a lęk i obniżony nastrój towarzyszą mu do dzisiaj. Powód boi się ponownego pogorszenia stanu, żyje w niepewności co do przyszłości swojego zdrowia i życia. Stał się osobą lękliwą, wycofaną, wymagającą wsparcia psychicznego.
W wyniku zdarzeń powód utracił zdolność do pracy zarobkowej. Przed ….. r. osiągał dochody, ale obecnie – w wieku ……lat, po takich przejściach – nie jest już w stanie podjąć żadnej pracy. Formalnie jest na emeryturze, lecz jego emerytura jest niska. Gdyby nie powikłania medyczne, powód planował nadal dorabiać do emerytury – teraz jest to niemożliwe. Utrata zdrowia pozbawiła go więc także możliwości poprawy sytuacji materialnej.
Powód poniósł i ponosi liczne koszty finansowe związane z leczeniem i opieką. Choć bezpośrednie leczenie szpitalne było pokrywane przez NFZ, to jednak powód i jego rodzina musieli wydatkować znaczące kwoty na dojazdy (......codziennie dojeżdżali do szpitala podczas …..-dniowej hospitalizacji, dowozili powoda na kontrole; powód jeździł taksówkami lub prywatnym transportem na wizyty, co było kosztowne), na leki (część leków nie była w pełni refundowana – np. środki odżywcze, witaminy, opatrunki, środki dezynfekcyjne musieli kupować sami), na specjalistyczne materiały opatrunkowe do zabezpieczania przetoki (opatrunki chłonne, gaziki, plastry – codziennie przez te wszystkie lata), na dodatkowe wyżywienie i suplementy (zalecane preparaty białkowe, środki zagęszczające treść jelitową itp.), a także na pomoc osób trzecich (do zmiany opatrunków, gdy stan powoda był najtrudniejszy). Szczegółowe wyliczenie tych kosztów nie było dotychczas możliwe – powód i jego rodzina skupiali się na ratowaniu życia i zdrowia, nie gromadzili systematycznie rachunków. Na obecnym etapie powód szacuje swoje dotychczas poniesione wydatki na kwotę ok. ….. zł, zastrzegając możliwość ich doprecyzowania (przedłożenia zestawienia i rachunków) w toku procesu, gdy tylko będzie to możliwe. Wydatki te obejmują m.in.: koszty leków i środków opatrunkowych, koszty dojazdów (benzyna, taxi), koszty konsultacji prywatnych (gdyż terminy NFZ były bardzo odległe), koszt opieki nad powodem.
Perspektywy na przyszłość.
Powód wciąż nie wrócił do pełni zdrowia. Czeka go prawdopodobnie kolejna operacja brzuszna. Istnieje też ryzyko, że przetoka jelitowa nawróci lub że pojawią się inne powikłania (np. zespół krótkiego jelita, gdyby konieczne były dalsze resekcje). Powód do końca życia będzie musiał przestrzegać rygorów (diety, unikania wysiłku), nosić pas brzuszny, kontrolować stan blizn. Jego potrzeby życiowe są zwiększone – wymaga stałego nadzoru medycznego (częstsze badania kontrolne, by nie przeoczyć ewentualnych późnych skutków sepsy czy długoterminowych powikłań cukrzycowych po takim stresie). Można z wysokim prawdopodobieństwem przyjąć, że powód nigdy nie odzyska dawnej sprawności.
Powyższy stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zebranej dokumentacji medycznej (kopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego z …… r., wyników badań obrazowych z…. r., kart porad ambulatoryjnych – załączonych do pozwu). Powód w niniejszym pozwie dochodzi roszczeń za krzywdę i szkodę, jakiej doznał w następstwie leczenia przeprowadzonego w pozwanym ….. Poniżej przedstawione zostaje uzasadnienie odpowiedzialności pozwanego, wskazanie na zaniedbania i błędy w sztuce lekarskiej, a także wyliczenie należnych kwot tytułem zadośćuczynienia, odszkodowania i renty.
Odpowiedzialność pozwanego Szpitala
Odpowiedzialność na zasadzie winy (art. 415 k.c.) i na zasadzie ryzyka podmiotu leczniczego (art. 430 k.c.): Pozwany ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 430 k.c. jako podmiot powierzający wykonywanie czynności personelowi pozostającemu pod jego kierownictwem; odpowiada za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonych czynności.
Naruszenie obowiązujących standardów leczenia: Na obecnym etapie, przed przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłych, powód wskazuje na szereg okoliczności sugerujących, że przebieg leczenia w pozwanym …. odbiegał od należytych standardów sztuki lekarskiej. W szczególności zidentyfikować można następujące potencjalne nieprawidłowości (kwestie te będą przedmiotem dowodu z opinii biegłych z zakresu chirurgii, anestezjologii/zakażeń oraz psychiatrii):
Błędy podczas pierwszej operacji (.....): Istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że w trakcie zabiegu doszło do niezamierzonego uszkodzenia jelita (przedziurawienia ściany jelita cienkiego), którego operujący lekarze nie zauważyli i nie zaopatrzyli prawidłowo. Taka mikroperforacja, pozostawiona niezauważona, mogła początkowo nie dawać jawnych objawów (zwłaszcza przy utrzymującym się drenażu pooperacyjnym), ale po kilku dniach skutkowała wytworzeniem przetoki i wyciekiem treści jelitowej przez ranę. Alternatywnie, mogło dojść do nieszczelności zespolenia jelitowego – jeżeli w trakcie operacji wykonano np. resekcję jakiegoś odcinka jelita (dokumentacja sugeruje, że dokonano jedynie uwolnienia zrostów bez resekcji, ale jednoznacznie to ustalą biegli). Nieszczelność zespolenia lub przeoczone uszkodzenie jelita cienkiego jest klasycznym błędem operacyjnym, świadczącym o naruszeniu reguł ostrożności przy operacjach brzusznych. Standard wymaga, by po uwolnieniu zrostów dokładnie skontrolować ciągłość ściany jelit na całej długości, zwłaszcza gdy zabieg jest trudny technicznie. Jeśli doszło do uszkodzenia jelita, należało je natychmiast zszyć lub wyłonić stomię ochronną. Fakt, że kilka dni po operacji stwierdzono dużą przetokę, świadczy o błędzie – najpewniej technicznym błędzie chirurgicznym. Taka sytuacja nie jest typowym, “zwykłym” powikłaniem niezależnym od lekarza (jak np. krwawienie), lecz wynika najczęściej z niedokładności operującego chirurga lub nieprawidłowej oceny stanu jelit.
Niewłaściwe leczenie już powstałej perforacji/przetoki: Gdy u powoda objawiła się przetoka (......), personel Szpitala podjął interwencję operacyjną. Niemniej można postawić pytanie, czy obrana strategia była właściwa i zgodna ze standardami. Pierwsza reoperacja ograniczyła się do zeszycia miejsca perforacji na jelicie. Tymczasem literatura wskazuje, że przy rozlanym zakażeniu otrzewnej i perforacji jelita po kilku dniach od operacji samo zszycie może być niewystarczające – rozważa się raczej wyłonienie stomii lub resekcję fragmentu z pierwotnym zespoleniem “na świeżo”. Samo zeszycie mogło być zbyt zachowawcze, co potwierdza fakt, że przetoka nadal się utrzymywała i konieczna była druga reoperacja. Podczas drugiej reoperacji wycięto wprawdzie fragmenty jelit i wyłoniono przetokę (ileostomię) na drenie, jednak i tutaj powstaje wątpliwość: czy wyłonienie “jelita na drenie” jest procedurą prawidłową i skuteczną? Standardem przy destrukcji jelit i konieczności odbarczenia zespolenia jest wyłonienie normalnej stomii (ileostomii lub kolostomii) – tak, aby treść jelitowa w pełni omijała uszkodzony obszar. Tymczasem w przypadku powoda zastosowano nietypowe rozwiązanie – dren przez powłoki, co jak się okazało, nie zapobiegło powikłaniom (doszło do wytrzewienia następnego dnia). Być może należało od razu wykonać pełną laparotomię z resekcją i dwuetapowym leczeniem (stomia ochronna czasowa, potem odtworzenie ciągłości). Decyzje podjęte przez zespół ….. pozwanego mogą świadczyć o błędzie decyzyjnym – zbyt oszczędnym zabiegu podczas pierwszej reoperacji i być może zbyt ryzykownym rozwiązaniu przy drugiej operacji. Kwestie te wymagają oceny biegłego chirurga, jednak już z przebiegu klinicznego wynika, że leczenie przetoki było nieskuteczne i przedłużające cierpienia pacjenta.
Błędy w opiece okołooperacyjnej i prowadzeniu pacjenta: Powód doznał także powikłań takich jak rozejście rany pooperacyjnej (dwukrotnie: raz po pierwszej operacji, drugi raz po drugiej). Rozejście rany może wynikać z wielu czynników (zakażenie, zły stan tkanek, cukrzyca powoda), ale nie można wykluczyć błędów po stronie personelu: np. nieprawidłowej techniki zszycia powłok (zbyt słabe szwy, pominięcie warstw), braku należytej kontroli poziomu cukru (hiperglikemia opóźnia gojenie), zbyt wczesnej mobilizacji pacjenta lub zaniedbań w aseptyce (infekcja rany chirurgicznej może prowadzić do jej rozejścia). Fakt, że rana powoda rozeszła się mimo ponownego szycia, każe zbadać, czy personel dochował należytej staranności w opatrywaniu rany, czy zastosowano np. siatkę lub specjalne szwy wzmacniające (być może należało to rozważyć z uwagi na otyłość brzuszną powoda).
Zakażenia szpitalne: U powoda doszło do zakażenia patogenami typowymi dla środowiska szpitalnego: sepsa wywołana najpewniej florą z cewnika, zakażenie rany, nosicielstwo ESBL. Szpital odpowiada za utrzymanie reżimu sanitarnego i aseptyki. Oczywiście nie każde zakażenie jest wynikiem zaniedbania – czasem przy ciężkim stanie pacjenta infekcja nastąpi mimo starań. Jednak należy zbadać, czy na pewno zastosowano wszelkie procedury, np. czy cewnik centralny utrzymywano nie dłużej niż to konieczne i w warunkach pełnej jałowości, czy rana była prawidłowo dezynfekowana i czy nie doszło do zaniedbań (np. personel mógł zbyt rzadko zmieniać opatrunki lub robić to niezgodnie z procedurą). Ponadto, jeśli w szpitalu stwierdzono u powoda nosicielstwo bakterii ESBL (czynnik odporności na antybiotyki, często związany z zakażeniami szpitalnymi), powstaje pytanie, czy szpital zapewnił właściwą izolację pacjenta, by nie doszło do zakażenia taką bakterią. Zakażenia znacząco obciążyły powoda (wydłużyły pobyt, nasiliły cierpienia), więc jeśli były skutkiem uchybienia sanitarnych standardów – rodzą odpowiedzialność pozwanego.
Powód w trakcie leczenia nie miał realnej możliwości decydowania o jego przebiegu – działał w stanie wyższej konieczności medycznej, pod wpływem lekarzy. Należy podkreślić, że gdyby przed pierwszą operacją (w dniu …….) powód został rzetelnie poinformowany o ryzykach, być może zażądałby opieki bardziej doświadczonego ……o lub przeniesienia do ośrodka o wyższej referencyjności. Trudno tę kwestię obecnie oceniać, ale jest ona podnoszona jako tło – pacjent zaufał pozwanemu ….i personelowi, a w efekcie doznał rozległego uszczerbku. Analiza zgód i informacji przekazywanych powodowi (formularze zgody na zabieg) wykracza poza zarzuty stricte prawne tego pozwu, lecz wskazuje na moralny obowiązek pozwanego do pełnej kompensaty szkody pacjentowi, który w pełni zaufał ich opiece.
Podsumowując, powód upatruje winy personelu medycznego pozwanego w błędach przy leczeniu operacyjnym i okołopooperacyjnym, co doprowadziło do serii ciężkich powikłań. Już sam fakt wystąpienia tak mnogich komplikacji (przetoka, rozejścia rany, sepsa, itp.) świadczy o tym, że proces leczenia nie przebiegł prawidłowo. Sytuacja powoda nie jest typowym, niefortunnym skutkiem “ryzyka medycznego”, lecz rezultatem zawinionych uchybień. W pozwie nie sposób wskazać z absolutną pewnością każdego błędu – to wymaga wiadomości specjalnych. Jednak na gruncie art. 231 k.p.c. można tu nawet pokusić się o wnioskowanie fakty: w normalnym przebiegu rzeczy pacjent operowany na niedrożność nie doznaje tak drastycznych komplikacji, o ile wszystko jest wykonane zgodnie ze sztuką. Ciężar dowodu co do braku winy obciąża de facto pozwany ….. , który powinien wykazać, że wszystkie działania były prawidłowe. Powód twierdzi, że tak nie było – co najmniej jedno z działań lub zaniechań personelu było niezgodne ze standardem, wywołując lawinę skutków.
Związek przyczynowy (art. 361 §1 k.c.)
Między ww. zawinionym zdarzeniem (błędem w sztuce medycznej) a szkodą powoda istnieje normalny związek przyczynowy. Gdyby nie nieprawidłowe działania pozwanego, powód nie doznałby opisanych powikłań na taką skalę. W szczególności: gdyby operacja z ….. r. została wykonana bez błędów, powód najpewniej uniknąłby perforacji jelita i przetoki, a tym samym uniknąłby kolejnych operacji, sepsy i rocznej gehenny zdrowotnej. Nawet jeśli pewne powikłania mogły wystąpić mimo poprawnego postępowania (np. zakażenie rany czy zrosty są wpisane w ryzyko), to rozmiar szkody i jej ciężar przekracza granice zwykłego ryzyka zabiegu. Szkoda powoda pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z błędem medycznym – to typowe następstwo źle przeprowadzonej operacji, że pacjent doznaje perforacji jelit, infekcji i długotrwałego uszczerbku. Wykazane to zostanie również przez biegłego chirurga. Zgodnie z art. 361 §1 k.c. pozwany odpowiada tylko za normalne następstwa swojego zaniedbania – w niniejszej sprawie wszelkie następstwa opisane przez powoda są normalne (przewidywalne) w sytuacji takiego błędu: perforacja/nieszczelność -> zakażenie -> dalsze operacje -> wyniszczenie, itp. Nie wystąpiła tu żadna nadzwyczajna sekwencja przyczynowa zrywająca związek. Wszystkie cierpienia powoda są skutkiem pierwotnego błędu i późniejszych komplikacji leczenia, za które to komplikacje również odpowiada pozwany (nawet jeśli niektóre z nich – jak sepsa – mogłyby być teoretycznie niezawinione, to jednak pozostają w ciągu przyczynowym zdarzeń zapoczątkowanych zawinionym działaniem).
Szkoda na osobie – zakres roszczeń powoda
Na poniesioną przez powoda szkodę składają się dwie kategorie: szkoda niemajątkowa (krzywda) oraz szkoda majątkowa (straty finansowe i utracone korzyści). Poniżej omówiono obie kategorie w kontekście przepisów prawa materialnego oraz wyliczono dochodzone kwoty.
Krzywda (zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę – art. 445 §1 k.c. w zw. z art. 444 §1 k.c.):
W przedmiotowej sprawie krzywda powoda jest wyjątkowo duża. Powód doznał długotrwałych cierpień fizycznych (opisanych obszernie wyżej: wielokrotne operacje, ból pooperacyjny, powikłania septyczne, długie unieruchomienie, trwałe następstwa w postaci blizn i ograniczeń). Jego cierpienia psychiczne również są ogromne – powód zmaga się z zespołem stresu pourazowego, lękiem, depresją, stracił radość życia, stał się zależny od innych. Miał świadomość zagrożenia życia (przeżył sepsę, widział własne jelita podczas ewentracji – to traumatyczne przeżycia). Jego życie osobiste zostało zubożone: przez wiele miesięcy unikał kontaktów społecznych, izolował się z powodu stomii/przetoki (wstyd związany z zapachem treści jelitowej, z opatrunkami, z ograniczeniami ruchowymi). Do dziś odczuwa skutki – np. wstydzi się swojej zdeformowanej bliznami sylwetki, czuje się mniej wartościowy.
Mając na uwadze powyższe, powód ocenia, że odpowiednią sumą tytułem zadośćuczynienia będzie 225 000 zł. Kwota ta jest adekwatna do rozmiaru krzywdy: uwzględnia fakt, iż powód praktycznie od …. . spędzał na walce z konsekwencjami błędu lekarskiego, a skutki będzie odczuwał dożywotnio. Zadośćuczynienie ma wynagrodzić zarówno dotychczasowe cierpienia, jak i te przyszłe, które z dużym prawdopodobieństwem wystąpią (np. cierpienia związane z kolejną ewentualną operacją przepukliny, czy dożywotnim lękiem przed nawrotem choroby). W polskim orzecznictwie za tak rozległą krzywdę przyznawane są porównywalne sumy, rzędu kilkuset tysięcy złotych – co potwierdza m.in. linia orzecznicza Sądu Najwyższego akcentująca kompensacyjny charakter zadośćuczynienia i jego funkcję jednorazowego zrekompensowania całej krzywdy, gdzie podkreślono, że “odpowiednia suma” powinna być utrzymana w rozsądnych granicach, ale jednocześnie przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, przy uwzględnieniu aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie. Kwota 225 tys. zł spełnia te kryteria – nie jest rażąco wygórowana w zestawieniu z ogromem cierpień powoda, a z drugiej strony nie stanowi symbolicznej, bagatelnej sumy. Zadośćuczynienie to ma złagodzić doznaną krzywdę, pomóc powodowi w dalszej rehabilitacji (psychicznej i fizycznej), dać mu poczucie, że sprawiedliwości stało się zadość.
Nadmienić należy, że powód formułuje żądanie zadośćuczynienia również w kontekście art. 448 k.c. (ochrona dóbr osobistych). Zdrowie jest dobrem osobistym człowieka, a doznany przez powoda uszczerbek naruszył jego dobro osobiste w postaci zdrowia, godność oraz integralności cielesnej. Nawet gdyby – hipotetycznie – próbowano rozważać brak winy pozwanego (czemu powód zaprzecza), to art. 448 k.c. mógłby stanowić podstawę odpowiedzialności za krzywdę wyrządzoną naruszeniem dobra osobistego. W niniejszej sprawie podstawą główną roszczenia jest jednak art. 445 §1 k.c., jako przepis szczególny względem art. 448 k.c. w sytuacji uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia.
Szkoda majątkowa (odszkodowanie – art. 444 §1 k.c.)
Zgodnie z art. 444 §1 k.c., w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Przepis ten wprost przewiduje możliwość żądania zwrotu kosztów leczenia i związanych z nim wydatków.
Na obecnym etapie powód dochodzi kwoty 25 000 zł tytułem odszkodowania jako co najmniej odpowiadającej już poniesionym, typowym i koniecznym wydatkom (leki, środki opatrunkowe, dojazdy, dieta specjalistyczna, opieka). Powód zastrzega możliwość rozszerzenia powództwa po zebraniu rachunków/zestawienia i po opinii biegłych.
Koszty leków i materiałów medycznych: powód i jego rodzina musieli nabyć ogromne ilości środków opatrunkowych (gazy, kompresy, plastry, środki dezynfekcyjne – np. Octenisept, który jest drogi; w okresie ponad roku opatrunki zmieniano codziennie, co generuje koszt liczony w setkach, jeśli nie tysiącach złotych miesięcznie). Musiano również wykupywać leki: antybiotyki po wypisie (np. ….. – część była refundowana, ale nie w pełni), leki przeciwbólowe (..... n – niektóre są częściowo płatne), leki przeciwzakrzepowe (.... po wypisie – płatny 100% powyżej określonego okresu), środki wspomagające żywienie (preparaty odżywcze … – w wypisie z … zalecono 1 dziennie, co kosztuje ok. 8–10 zł za sztukę; przez kilkanaście miesięcy daje to kwotę kilku tysięcy złotych), suplementy witaminowe, probiotyki (.... – również zalecony; wiele takich drobnych pozycji składa się na spory wydatek). Wreszcie, powód przyjmuje stale ….. (antydepresant) – lek częściowo refundowany, ale także generujący miesięczny koszt. Szacunkowo wydatki na leki i materiały medyczne od …. do końca … r. wyniosły ok. 20 tys. zł.
Koszty dojazdów i transportu medycznego: Powód nie był w stanie korzystać z komunikacji miejskiej z powodu rany i przetoki – jeździł więc taksówkami lub prywatnym samochodem. Do tego dochodzą drobne wydatki jak amortyzacja samochodu prywatnego przy wożeniu powoda do lekarza, Łącznie tę kategorię powód szacuje na ok. 3 tys. zł (ostrożnie licząc).
Koszty konsultacji i badań prywatnych: Większość leczenia odbywała się w ramach NFZ, jednak z powodu długich terminów i pilnych potrzeb, powód zdecydował się na parę wizyt prywatnych. Te wydatki to rząd …. złotych.
Inne wydatki i straty: Powód musiał kupić kilka sztuk odzieży specjalistycznej (spodnie i koszule luźne, nie uciskające brzucha – bo dotychczasowe ubrania uciskały ranę; to niby drobiazg, ale takich pomniejszych pozycji jest wiele, sumarycznie to również kwota rzędu ok. …. tys. zł.
Z powyższego wyliczenia wynika, że szacunkowa kwota 25 000 zł w rzeczywistości może być zaniżona. Przepisy nie wymagają, by każdy wydatek był udokumentowany paragonem – sąd może zasądzić odszkodowanie w kwocie odpowiadającej realnie poniesionym kosztom, nawet jeśli poszkodowany nie dysponuje wszystkimi rachunkami. W niniejszej sprawie część kosztów jest potwierdzona np. wpisami w dokumentacji (zalecenia lekarskie wskazujące konieczność ponoszenia określonych wydatków), a część jest oczywista z życiowego doświadczenia (np. jeśli pacjent codziennie zmienia opatrunki przez rok, to musiał je kupić).
Renta z tytułu zwiększonych potrzeb i utraconych dochodów (art. 444 §2 k.c.):
Zgodnie z art. 444 §2 k.c., jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo zwiększyły się jego potrzeby, albo zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może żądać odpowiedniej renty. Powód spełnia wszystkie te przesłanki:
wyraźnie zwiększyły się jego potrzeby – powód wymaga m.in. stałego przyjmowania leków, okresowych wizyt u specjalistów, rehabilitacji, specjalnej diety (co generuje koszty ponadprzeciętne w porównaniu do zwykłych wydatków osoby zdrowej). Ponadto może zajść konieczność wynajęcia opieki w przyszłości, gdyby stan powoda uległ pogorszeniu lub np. doszło do kolejnej operacji).
zmniejszyły się widoki powodzenia na przyszłość – choć w przypadku … -letniego człowieka to kryterium ma mniejsze znaczenie niż u osoby młodej, to jednak i tak warto odnotować, że plany powoda na spokojną, aktywną starość zostały przekreślone. Zamiast cieszyć się życiem, powód musi skupiać się na chorobie i ograniczeniach. Jego perspektywa dalszego życia jest naznaczona niepewnością i stresem.
Powód dochodzi renty w kwocie 3 700 zł miesięcznie, obejmującej: (1) zwiększone potrzeby (leczenie, leki, środki opatrunkowe, dieta, dojazdy, okresowa rehabilitacja/opieka), oraz (2) utratę możliwości uzyskiwania dodatkowych dochodów. Wyliczenie ma charakter wstępny i zostanie doprecyzowane po uzyskaniu opinii biegłych oraz dokumentów potwierdzających częstotliwość i koszty leczenia:
około 500 zł miesięcznie powód wydaje (i będzie wydawać) na leki, środki opatrunkowe i suplementy diety (np. paski glukometru, leki na nadciśnienie, witaminy, środki na blizny itp., które wcześniej nie były potrzebne w takiej ilości),
około 2000 zł koszt opieki osób trzecich – stawka rynkowa za godzinę opieki w …. to ok. 40 zł; przy 2h dziennie to już daje ponad 2000 zł samej opieki
kolejne ~1000 zł to szacunkowy miesięczny koszt poprawionego wyżywienia (dieta wysokobiałkowa, produkty bezresztkowe są droższe; ponadto powód wymaga czasem specjalnych odżywek, np. gdy spada mu waga – te rzeczy nie byłyby konieczne, gdyby nie doznany uszczerbek),
około 200–300 zł miesięcznie to uśredniony koszt dojazdów na kontrole i ewentualne prywatne wizyty, badania – powód powinien np. raz na pół roku zrobić prywatnie badanie USG lub TK brzucha, by monitorować przepuklinę i ewentualne zmiany; to jednorazowo wydatek rzędu kilkuset złotych, co uśredniając na miesiące daje właśnie ~100 zł, plus bieżące dojazdy ~200–300 zł miesięcznie;
pewien margines (kilkaset złotych) jest wkalkulowany na nieprzewidziane wydatki: np. gdyby powód musiał dokonać naprawy sprzętu rehabilitacyjnego, czy wydać pieniądze na adaptację mieszkania do swoich ograniczeń.
Suma powyższych składników z grubsza odpowiada 3700 zł. Jest to kwota, która w odczuciu powoda zrekompensuje mu comiesięczne obciążenia finansowe wynikające z kalectwa, jakiego doznał. Oczywiście, jeżeli w przyszłości nastąpi poprawa stanu zdrowia powoda albo zmiana kosztów, strony mogą żądać zmiany wysokości renty (art. 907 §2 k.c.). Aktualnie jednak nic nie wskazuje na rychłą znaczącą poprawę – raczej można spodziewać się zwiększenia potrzeb (np. po kolejnej operacji przepukliny powód będzie wymagał długiej rehabilitacji, być może stałej opieki jeśli operacja się nie powiedzie).
Warto podkreślić, że roszczenie renty nie pokrywa się z odszkodowaniem jednorazowym – tamto dotyczy kosztów już poniesionych i pewnych wydatków, renta zaś służy pokryciu stałych, powtarzających się wydatków i kompensacie utraconych dochodów. Nawet po wypłacie odszkodowania jednorazowego powód nadal będzie ponosił koszty co miesiąc (np. na leki) – stąd renta jest konieczna dla zapewnienia środków na bieżąco.
Ustalenie odpowiedzialności na przyszłość (art. 189 k.p.c.)
Powód wnosi o wydanie przez Sąd wyroku ustalającego, że pozwany ponosi odpowiedzialność za skutki zdarzenia także na przyszłość. Interes prawny powoda w takim ustaleniu jest oczywisty i wynika z charakteru doznanego uszczerbku. Mimo upływu ponad 3 lat od operacji, stan zdrowia powoda wciąż nie jest ostatecznie ustabilizowany. Jak wskazano, istnieją realne perspektywy wystąpienia nowych szkód w przyszłości: np. jeśli powód podda się operacji przepukliny, a operacja ta nie zakończy się pełnym sukcesem, powód może doznać dalszego pogorszenia (np. konieczność kolejnych resekcji jelit – co grozi zespołem krótkiego jelita i dożywotnim żywieniem pozajelitowym; lub np. zakażenie protezy siatkowej – skutkujące ciężką infekcją). Takie przyszłe ewentualne szkody trudno obecnie szczegółowo przewidzieć i wycenić, ale prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest znaczące. Bez ustalenia odpowiedzialności na przyszłość, powód musiałby w razie każdego nowego powikłania wytaczać osobny proces i na nowo wykazywać winę pozwanego. Byłoby to nieuzasadnione obciążenie dla wymiaru sprawiedliwości i dla powoda, skoro raz już w niniejszej sprawie zostanie przesądzone, że to po stronie pozwanego leży wina za pierwotne zdarzenie. Orzeczenie ustalające zapobiegnie przedawnieniu roszczeń, które mogą się zmaterializować dopiero za kilka lat – np. w szczególności w razie konieczności kolejnych zabiegów rekonstrukcji powłok brzusznych, leczenia przepukliny pooperacyjnej, ewentualnego nawrotu przetoki lub zakażeń miejsca operowanego oraz związanych z tym kosztów leczenia, rehabilitacji i opieki, to dysponując wyrokiem ustalającym odpowiedzialność Szpitala, powód będzie mógł wówczas dochodzić roszczeń bez sporu co do zasady (będzie musiał wykazać tylko wysokość szkody). Jest to rozwiązanie przewidziane i zalecane w orzecznictwie w sprawach błędów medycznych, gdy skutki urazu są długofalowe i nie do końca policzalne w chwili orzekania. Podnieść należy, iż Sąd Najwyższy aprobował ustalenie odpowiedzialności pozwanej placówki medycznej na przyszłość w analogicznych sytuacjach ciężkiego błędu medycznego.
W niniejszej sprawie powód ma interes prawny (art. 189 k.p.c.) w żądaniu takiego ustalenia, gdyż – jak wykazano – w chwili obecnej nie może on w pełni zamknąć listy swoich roszczeń odszkodowawczych. Wydanie wyroku ustalającego da pewność prawa co do dalszych konsekwencji i jest ekonomicznie i procesowo uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe, powołując się na obowiązujące przepisy żądanie zapłaty zadośćuczynienia za ból i cierpienia będące następstwem nieprawidłowego leczenia, zwrotu kosztów leczenia w łącznej kwocie 250 000 zł oraz renty w kwocie po 3700 zł miesięcznie stało się konieczne i jest uzasadnione.
Uzasadnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Powód wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości na podstawie art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, gdyż nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Powód osiąga stały dochód wyłącznie z emerytury w wysokości 1 700 zł netto miesięcznie. Dochód ten nie pozwala na zgromadzenie jakichkolwiek oszczędności, a jego przeznaczenie w całości dotyczy bieżącego, koniecznego utrzymania.
Powód ponosi stałe, niezbędne koszty życia, w szczególności: koszty utrzymania mieszkania ok. 250 zł, koszty wyżywienia ok. 600 zł, koszty leków, wizyt lekarskich oraz materiałów/opatrunków związanych z chorobą przewlekłą ok. 250 zł, koszty dojazdów do placówek medycznych i rehabilitacji (jeżeli występują) ok. 200 zł, inne wydatki konieczne (np. środki higieniczne, odzież) ok 200 zł.
Po pokryciu tych wydatków powód nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na koszty sądowe. Co więcej powód musi korzystać z pomocy finansowej rodziny, w szczególności …… , który pokrywa koszy związane z wyżywieniem. Ponadto powód ma zobowiązania względem …… . W praktyce oznacza to, że nawet częściowe uiszczenie opłaty sądowej prowadziłoby do pozbawienia powoda środków na podstawowe potrzeby życiowe i leczenie. Powód jest osobą przewlekle chorą, z istotnymi powikłaniami po operacjach, wskazanymi w treści uzasadnienia pozwu. Stan zdrowia generuje stałe i podwyższone wydatki, a także ogranicza możliwość podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej i poprawy sytuacji finansowej. Zwiększone potrzeby zdrowotne stanowią trwały element budżetu powoda i nie mogą być ograniczone bez ryzyka pogorszenia stanu zdrowia. W sprawie opłata od pozwu wynosi około 14 720 zł, co wielokrotnie przekracza miesięczny dochód powoda. Dodatkowo należy liczyć się z koniecznością uiszczenia zaliczek na poczet opinii biegłych i innych kosztów. Taki poziom kosztów czyni dla powoda realny dostęp do sądu iluzorycznym, mimo zasadności potrzeby dochodzenia ochrony prawnej w postępowaniu cywilnym.
Z uwagi na niski, stały dochód (1 700 zł netto), brak oszczędności, konieczne koszty utrzymania oraz zwiększone, stałe koszty leczenia wynikające z przewlekłej choroby i powikłań pooperacyjnych, powód nie jest w stanie ponieść opłaty od pozwu ani przyszłych kosztów opinii biegłych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W konsekwencji zasadnym jest zwolnienie powoda od kosztów sądowych w całości.
Z tych też względów niniejszy pozew jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie.
adwokat Anna Emilia Olesiuk
Załączniki:
Pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową
Pełnomocnictwo substytucyjne udzielone ….
Oświadczenie powoda o stanie majątkowy i rodzinnym
Wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem odbioru i nadania.
KRS pozwanego
Dokumentacja medyczna powoda z leczenia szpitalnego i ambulatoryjnego w okresie od ,,,,r do ,,,,,r.
Odpis pozwu wraz z załącznikami
