pon.-pt. 9.00-17.00
883288663

Aktualne informacje prawne

Niezapłacone faktury przed końcem roku — sprawdź terminy przedawnienia

Koniec roku to nie tylko czas zamknięcia ksiąg. Dla części należności firmowych 31 grudnia może być ostatnim dniem terminu przedawnienia. Nie każda faktura przedawnia się jednak według tych samych zasad, dlatego przed podjęciem działania trzeba sprawdzić rodzaj umowy, termin wymagalności i historię kontaktu z dłużnikiem.

Przygotuj pozew o zapłatę

Co się wydarzyło?

Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego łączna kwota zaległości firm wynosiła na koniec czerwca 2026 r. około 47 mld zł i była o 6% wyższa niż rok wcześniej.

Dane dotyczące dużych firm wskazują, że około 26% ich należności pozostawało opłacanych po terminie, mimo że większość przedsiębiorstw zachowywała zdolność do regulowania bieżących zobowiązań.

Zgodnie z ogólną zasadą Kodeksu cywilnego roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się po trzech latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, jeżeli termin nie jest krótszy niż dwa lata.

Czy ta zmiana może Cię dotyczyć?

Temat może dotyczyć w szczególności:

  • przedsiębiorców posiadających nieopłacone faktury lub inne należności od kontrahentów
  • firm, które odkładały dochodzenie starszych należności na później
  • wierzycieli prowadzących negocjacje, które nie zakończyły się zapłatą ani podpisaniem ugody
  • osób odpowiedzialnych w firmie za finanse, księgowość lub windykację

Co się zmieniło?

Dlaczego warto zająć się należnościami jeszcze przed grudniowym zamknięciem roku:

  • Roszczenia związane z działalnością gospodarczą, które stały się wymagalne w 2023 r., mogą — przy zastosowaniu ogólnego trzyletniego terminu — przedawnić się 31 grudnia 2026 r.
  • Niektóre roszczenia mają terminy szczególne. Przykładowo roszczenia sprzedawcy z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa co do zasady mają termin dwuletni, dlatego sama data wystawienia faktury nie rozstrzyga sprawy.
  • Zwykłe przypomnienie lub wezwanie do zapłaty nie zawsze wywołuje skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia. Znaczenie mogą mieć między innymi uznanie roszczenia przez dłużnika lub odpowiednia czynność przed sądem, ale dobór działania wymaga oceny konkretnej sprawy.
  • Rozmowy ugodowe, mediacja i zawezwanie do próby ugodowej wymagają osobnej oceny, ponieważ ich wpływ na bieg terminu nie jest taki sam jak przerwanie przedawnienia.

Dlaczego to ma znaczenie?

Przedawnienie co do zasady nie powoduje automatycznego wygaśnięcia długu, lecz może pozwolić dłużnikowi uchylić się od zapłaty po podniesieniu zarzutu. W praktyce zwłoka może więc istotnie utrudnić skuteczne dochodzenie pieniędzy.

  • Nie należy ustalać terminu wyłącznie na podstawie daty wystawienia faktury. Trzeba sprawdzić termin płatności i moment, w którym roszczenie stało się wymagalne.
  • Rodzaj umowy może decydować o długości terminu. Inne zasady mogą dotyczyć między innymi sprzedaży, usług, przewozu lub roszczeń stwierdzonych orzeczeniem albo ugodą.
  • Częściowa zapłata, prośba o rozłożenie długu na raty lub podpisane potwierdzenie salda mogą mieć znaczenie dla oceny, czy dłużnik uznał roszczenie.
  • Korekta podatku w ramach ulgi na złe długi nie zastępuje działań zmierzających do odzyskania należności i nie przesądza o biegu przedawnienia.

Możliwe dalsze kroki

Praktyczny przegląd należności można przeprowadzić w następującej kolejności:

  1. Wygeneruj zestawienie wszystkich nieopłaconych należności wraz z terminami płatności.
  2. Do każdej pozycji przypisz umowę, zamówienie, protokół odbioru, fakturę oraz dowód wykonania świadczenia.
  3. Oddziel należności najstarsze, o największej wartości i te, w których dłużnik kwestionuje wykonanie umowy.
  4. Sprawdź korespondencję pod kątem częściowych wpłat, potwierdzenia salda, uznania długu albo propozycji ratalnej.
  5. Ustal właściwy termin przedawnienia dla rodzaju roszczenia i zweryfikuj, czy jego bieg nie został wcześniej zawieszony albo przerwany.
  6. Dobierz działanie do sytuacji: negocjacje i ugodę, formalne wezwanie, wniosek o zabezpieczenie albo dochodzenie roszczenia przed sądem. Nie odkładaj decyzji do ostatnich dni grudnia.

Co warto przygotować?

Do wstępnej oceny należności warto przygotować:

  • umowę, zamówienie lub korespondencję potwierdzającą uzgodnione warunki
  • fakturę i informację o terminie jej płatności
  • protokół odbioru, list przewozowy albo inny dowód wykonania świadczenia
  • wezwania do zapłaty i dowody ich doręczenia
  • korespondencję z dłużnikiem, w tym propozycje spłaty i potwierdzenia salda
  • informacje o częściowych płatnościach, kompensatach lub zawartych ugodach
  • dane dłużnika potrzebne do ustalenia właściwego sądu i sposobu dochodzenia roszczenia

Jak może pomóc sadinternetowy.pl?

  1. Opisz roszczenie

    Przekaż informacje o należności i posiadanych dowodach.

  2. Przygotuj pozew

    Uzupełnij wymagane dane i dokumenty potrzebne do sprawy.

  3. Skorzystaj z pomocy

    Prawnik może zweryfikować sprawę i pomóc w dalszym postępowaniu.

Najczęstsze pytania

Czy każda faktura wystawiona w 2023 r. przedawni się 31 grudnia 2026 r.?

Nie. O terminie nie decyduje wyłącznie rok wystawienia faktury. Trzeba uwzględnić termin wymagalności, rodzaj umowy, przepisy szczególne oraz zdarzenia, które mogły wpłynąć na bieg przedawnienia.

Czy wysłanie wezwania do zapłaty przerywa bieg przedawnienia?

Samo wezwanie wysłane przez wierzyciela co do zasady nie jest czynnością, która automatycznie przerywa bieg przedawnienia. Może być ważnym dowodem i elementem windykacji, ale przy zbliżającym się terminie trzeba sprawdzić, czy potrzebne jest inne działanie.

Czy przyznanie przez dłużnika, że faktura nie została zapłacona, ma znaczenie?

Uznanie roszczenia przez dłużnika może przerwać bieg przedawnienia. Ocena zależy jednak od treści i okoliczności oświadczenia, dlatego warto zachować wiadomości, potwierdzenia salda, propozycje rat i dowody częściowych wpłat.

Czy przedawniony dług przestaje istnieć?

Co do zasady przedawnienie nie powoduje automatycznego wygaśnięcia zobowiązania. Może jednak umożliwić dłużnikowi odmowę zapłaty po podniesieniu zarzutu przedawnienia, co istotnie zmienia możliwość skutecznego dochodzenia należności.

Czy ulga na złe długi pozwala odzyskać niezapłaconą fakturę?

Ulga na złe długi może pozwolić wierzycielowi skorygować rozliczenie VAT po spełnieniu warunków podatkowych, między innymi gdy należność pozostaje nieuregulowana przez co najmniej 90 dni od terminu płatności. Nie oznacza jednak odzyskania pieniędzy od kontrahenta i nie zastępuje dochodzenia roszczenia.

Zaufanie klientów

5/5
Opinia od
Prawnik prowadzący Aneta Ledwoch-Adamczuk

Dziękuję za pomoc i współpracę. Pozdrawiam

5/5
Opinia od
Prawnik prowadzący Paweł Michał Bujko

Rewelacja, szybko, sprawnie, bez problemów z poczuciem , że właściwa osoba zajmuje się moja sprawą

Źródła

  1. Tygodnik Gospodarczy 37/2026, 17 września 2026 r. — Polski Instytut Ekonomiczny, 2026-09-17
  2. Tygodnik Gospodarczy 44/2026, 5 listopada 2026 r. — Polski Instytut Ekonomiczny, 2026-11-05
  3. Kodeks cywilny — tekst jednolity ogłoszony 27 maja 2026 r. — Dziennik Ustaw / ELI, 2026-05-27

Stan informacji na dzień: 19 listopada 2026.

Planowany termin przeglądu: 31 grudnia 2026.

Ta strona zawiera informacje ogólne i nie stanowi oceny indywidualnej sprawy ani porady prawnej.

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?

Przygotuj pozew o zapłatę